รายงานการติดตามผลและจัดทำแผนขับเคลื่อนการนำรูปแบบการจัดระบบนิเวศการเรียนรู้ที่เอื้อต่อการพัฒนาศักยภาพของคนไทย 4.0 สู่การปฏิบัติ

ติดตามผลและพัฒนารูปแบบการเรียนรู้ สู่การสร้างคนไทย 4.0
ความสำคัญของระบบนิเวศการเรียนรู้ในยุคไทย 4.0
ในยุคไทย 4.0 การพัฒนาศักยภาพของคนไทยให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีและเศรษฐกิจโลกเป็นสิ่งจำเป็น ระบบนิเวศการเรียนรู้ (Learning Ecosystem) เป็นแนวทางสำคัญที่สามารถสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการเรียนรู้และพัฒนาทักษะใหม่ ๆ ระบบนี้ประกอบด้วยองค์ประกอบที่เกี่ยวข้อง เช่น สถาบันการศึกษา หน่วยงานภาครัฐและเอกชน รวมถึงชุมชนและครอบครัว
การติดตามผลและการจัดทำแผนขับเคลื่อนรูปแบบการจัดระบบนิเวศการเรียนรู้จึงเป็นกระบวนการสำคัญที่ช่วยให้เกิดความยั่งยืนและตอบโจทย์ต่อความต้องการของยุคสมัย การวางแผนดังกล่าวต้องคำนึงถึงความหลากหลายของผู้เรียนและการเปลี่ยนแปลงของโลกอนาคต
แนวทางการติดตามผลการดำเนินงานในระบบนิเวศการเรียนรู้
กระบวนการติดตามผลการดำเนินงานในระบบนิเวศการเรียนรู้มีบทบาทสำคัญในการประเมินความสำเร็จและปรับปรุงแผนการดำเนินงานในอนาคต แนวทางที่สำคัญประกอบด้วย
- การกำหนดเป้าหมายและตัวชี้วัดที่ชัดเจน เพื่อให้สามารถวัดผลได้อย่างมีประสิทธิภาพ
- การเก็บรวบรวมข้อมูลอย่างเป็นระบบ โดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัลช่วยในการวิเคราะห์ข้อมูล
- การรายงานผลอย่างโปร่งใส เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง
การติดตามผลไม่เพียงแค่ช่วยให้ทราบถึงปัญหาและความท้าทาย แต่ยังช่วยให้สามารถปรับตัวเพื่อพัฒนาระบบการเรียนรู้ให้ตอบสนองต่อความต้องการของผู้เรียนได้ดียิ่งขึ้น
การจัดทำแผนขับเคลื่อนระบบนิเวศการเรียนรู้
การจัดทำแผนขับเคลื่อนเป็นกระบวนการที่ต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน แนวทางสำคัญในการจัดทำแผนขับเคลื่อนประกอบด้วย
- การวิเคราะห์สถานการณ์ปัจจุบัน เพื่อตรวจสอบจุดแข็งและจุดอ่อนของระบบนิเวศการเรียนรู้
- การกำหนดเป้าหมายระยะสั้นและระยะยาว ให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ชาติ
- การพัฒนาแนวทางการดำเนินงาน โดยเน้นการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน
- การจัดสรรทรัพยากร ทั้งด้านงบประมาณ เทคโนโลยี และบุคลากร
แผนดังกล่าวควรมีความยืดหยุ่นและสามารถปรับเปลี่ยนได้ตามสถานการณ์ เพื่อให้เกิดผลลัพธ์ที่มีประสิทธิภาพสูงสุด
การนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาสนับสนุนระบบนิเวศการเรียนรู้
เทคโนโลยีดิจิทัลเป็นหัวใจสำคัญในการสร้างระบบนิเวศการเรียนรู้ที่ตอบสนองต่อยุคไทย 4.0 ตัวอย่างเทคโนโลยีที่สำคัญ เช่น
- แพลตฟอร์มการเรียนรู้ออนไลน์ ช่วยให้ผู้เรียนสามารถเข้าถึงความรู้ได้ทุกที่ทุกเวลา
- ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อวิเคราะห์พฤติกรรมการเรียนรู้และแนะนำเนื้อหาที่เหมาะสม
- บล็อกเชน สำหรับการรับรองคุณวุฒิและการติดตามข้อมูลผู้เรียน
การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการทรัพยากรและเสริมสร้างประสบการณ์การเรียนรู้ให้มีความทันสมัยและตรงกับความต้องการของผู้เรียน
ความร่วมมือระหว่างภาคส่วนในระบบนิเวศการเรียนรู้
ความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และชุมชนมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาระบบนิเวศการเรียนรู้ ตัวอย่างเช่น
- ภาครัฐ กำหนดนโยบายและสนับสนุนทรัพยากร
- ภาคเอกชน สนับสนุนความเชี่ยวชาญและเทคโนโลยี
- ชุมชน เป็นแหล่งเรียนรู้และสนับสนุนการพัฒนาทักษะชีวิต
การสร้างความร่วมมือที่เข้มแข็งช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการดำเนินงานและสร้างความยั่งยืนให้กับระบบนิเวศการเรียนรู้ในระยะยาว
ตัวอย่างความสำเร็จในการพัฒนาระบบนิเวศการเรียนรู้
ตัวอย่างความสำเร็จจากการนำระบบนิเวศการเรียนรู้มาใช้สามารถพบได้ในหลายประเทศ เช่น
- ฟินแลนด์ ใช้แนวทางการเรียนรู้ที่เน้นทักษะชีวิตและการแก้ปัญหา
- สิงคโปร์ พัฒนาการเรียนรู้ตลอดชีวิตผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัล
- ไทย โครงการ Smart Classroom ที่สนับสนุนโดยกระทรวงศึกษาธิการ
การศึกษาตัวอย่างเหล่านี้ช่วยให้สามารถนำแนวทางที่เหมาะสมมาประยุกต์ใช้ในบริบทของประเทศไทยได้อย่างมีประสิทธิภาพ
การปฏิรูปการศึกษาไทยในยุค 4.0 เส้นทางสู่การสร้างระบบนิเวศการเรียนรู้ที่ยั่งยืน
การพัฒนาศักยภาพของคนไทยในยุคดิจิทัลได้กลายเป็นประเด็นสำคัญที่ภาครัฐและเอกชนให้ความสนใจอย่างยิ่ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบริบทของการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว การจัดระบบนิเวศการเรียนรู้ที่เอื้อต่อการพัฒนาศักยภาพของคนไทย 4.0 จึงเป็นความท้าทายที่ต้องการการวางแผนและการดำเนินงานที่มีประสิทธิภาพ รายงานการติดตามผลและจัดทำแผนขับเคลื่อนนี้จะนำเสนอภาพรวมของสถานการณ์ปัจจุบัน ปัญหาและอุปสรรค รวมถึงแนวทางการพัฒนาที่เหมาะสมสำหรับประเทศไทยในอนาคต
สถานการณ์ปัจจุบันของการศึกษาไทยในยุคดิจิทัล
การศึกษาไทยในปัจจุบันกำลังเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ที่เรียกได้ว่าเป็น Digital Transformation ที่แท้จริง สถาบันการศึกษาทุกระดับตั้งแต่การศึกษาขั้นพื้นฐานไปจนถึงอุดมศึกษาได้เริ่มปรับตัวเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงนี้ การใช้เทคโนโลยีในการเรียนการสอนไม่ใช่เพียงแค่การนำเครื่องมือดิจิทัลเข้ามาใช้เท่านั้น แต่รวมถึงการปรับเปลี่ยนวิธีการคิด การเรียนรู้ และการสร้างสรรค์ผลงานของทั้งครูและนักเรียน
ข้อมูลจากกระทรวงศึกษาธิการแสดงให้เห็นว่าในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา โรงเรียนกว่า 85% ได้เริ่มมีการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในการจัดการเรียนการสอน โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโควิด-19 ที่ได้เร่งให้การศึกษาออนไลน์กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันของนักเรียนและครู อย่างไรก็ตาม การดำเนินการดังกล่าวยังคงมีความท้าทายที่สำคัญหลายประการที่ต้องได้รับการแก้ไข
ความเหลื่อมล้ำทางการเข้าถึงเทคโนโลยียังคงเป็นปัญหาสำคัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในพื้นที่ห่างไกลและครอบครัวที่มีรายได้น้อย สถิติจากสำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติพบว่านักเรียนในพื้นที่เมืองมีโอกาสเข้าถึงอินเทอร์เน็ตและอุปกรณ์ดิจิทัลมากกว่านักเรียนในชนบทถึง 3 เท่า ความแตกต่างนี้ส่งผลกระทบต่อคุณภาพการศึกษาและโอกาสในการพัฒนาทักษะที่จำเป็นสำหรับการทำงานในอนาคต
การวิเคราะห์ผลการดำเนินงานที่ผ่านมา
การติดตามผลการดำเนินงานในช่วง 2 ปีที่ผ่านมาแสดงให้เห็นถึงความก้าวหน้าและข้อจำกัดที่สำคัญหลายประการ โครงการพัฒนาครูเพื่อยุคดิจิทัลได้รับการดำเนินการในโรงเรียนกว่า 15,000 แห่งทั่วประเทศ โดยมีครูเข้าร่วมการอบรมและพัฒนาทักษะดิจิทัลกว่า 200,000 คน ผลการประเมินแสดงให้เห็นว่าครูที่ผ่านการอบรมมีความมั่นใจในการใช้เทคโนโลยีในการสอนเพิ่มขึ้น 75% และสามารถจัดกิจกรรมการเรียนการสอนแบบผสมผสาน (Blended Learning) ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
การพัฒนาหลักสูตรที่เชื่อมโยงกับทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ได้รับการปรับปรุงในทุกระดับชั้น โดยเน้นการพัฒนาทักษะการคิดเชิงวิพากษ์ การแก้ปัญหา การทำงานร่วมกัน และการสื่อสาร นักเรียนที่เข้าร่วมโครงการต้นแบบในโรงเรียนนำร่อง 500 แห่ง แสดงผลการเรียนรู้ที่ดีขึ้นในด้านความคิดสร้างสรรค์และการใช้เทคโนโลยีเพื่อการแก้ปัญหา โดยคะแนนการประเมินทักษะเหล่านี้เพิ่มขึ้นเฉลี่ย 30% เมื่อเทียบกับกลุมควบคุม
การสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างสถาบันการศึกษากับภาคเอกชนได้รับการขยายผลอย่างต่อเนื่อง มีบริษัทเทคโนโลยีชั้นนำกว่า 50 บริษัทเข้าร่วมโครงการ Adopt a School ที่มีวัตถุประสงค์เพื่อสนับสนุนการเรียนรู้เทคโนโลยีในโรงเรียน การความร่วมมือนี้ส่งผลให้นักเรียนได้มีโอกาสเรียนรู้เทคโนโลยีล่าสุดและมีปฏิสัมพันธ์กับผู้เชี่ยวชาญจากภาคอุตสาหกรรม ซึ่งช่วยให้พวกเขาเข้าใจความต้องการของตลาดแรงงานในอนาคตได้ดีขึ้น
ปัญหาและอุปสรรคในการดำเนินงาน
แม้ว่าจะมีความก้าวหน้าในหลายด้าน แต่ยังคงมีปัญหาและอุปสรรคที่สำคัญที่ต้องได้รับการแก้ไขอย่างเร่งด่วน ปัญหาแรกคือความไม่เท่าเทียมในการเข้าถึงเทคโนโลยี โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของโครงสร้างพื้นฐานทางดิจิทัล พื้นที่ห่างไกลจากเมืองใหญ่ยังคงมีปัญหาสัญญาณอินเทอร์เน็ตที่ไม่เสถียรและความเร็วที่ไม่เพียงพอสำหรับการเรียนการสอนออนไลน์ที่มีคุณภาพ สถิติจากสำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียงและแพร่ภาพและกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติแสดงให้เห็นว่าพื้นที่ชนบทยังมีการเข้าถึงอินเทอร์เน็ตความเร็วสูงเพียง 45% เมื่อเทียบกับพื้นที่เมือง
ปัญหาที่สองคือการขาดแคลนครูที่มีความเชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยี แม้ว่าจะมีโครงการอบรมครูอย่างต่อเนื่อง แต่การพัฒนาความเชี่ยวชาญระดับลึกยังต้องใช้เวลาและการลงทุนที่มากกว่านี้ ครูหลายคนยังคงรู้สึกไม่มั่นใจในการใช้เทคโนโลยีขั้นสูง และต้องการการสนับสนุนด้านเทคนิคอย่างต่อเนื่อง การสำรวจจากสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีพบว่าครูกว่า 40% ยังคงต้องการการอบรมเพิ่มเติมด้านการใช้เทคโนโลยีในการสอน
ปัญหาที่สามคือการขาดแคลนง예산สำหรับการจัดหาอุปกรณ์และการบำรุงรักษา โรงเรียนหลายแห่งโดยเฉพาะในพื้นที่ห่างไกลมีงบประมาณที่จำกัดสำหรับการลงทุนด้านเทคโนโลยี แม้ว่าภาครัฐจะมีการสนับสนุนงบประมาณเพิ่มเติม แต่ความต้องการยังคงมากกว่าที่สามารถจัดสรรได้ นอกจากนี้ การบำรุงรักษาอุปกรณ์เทคโนโลยียังเป็นปัญหาที่สำคัญ เนื่องจากต้องการความเชี่ยวชาญเฉพาะและค่าใช้จ่ายที่สูง
กลยุทธ์และแผนการขับเคลื่อนในอนาคต
เพื่อแก้ไขปัญหาและพัฒนาระบบนิเวศการเรียนรู้ให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น กลยุทธ์หลักที่จะนำไปสู่การปฏิบัติในระยะ 5 ปีข้างหน้าประกอบด้วย 4 เสาหลัก คือ การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล การยกระดับศักยภาพครู การปรับปรุงหลักสูตรและการเรียนการสอน และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือ
กลยุทธ์แรกคือการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลให้ครอบคลุมทุกพื้นที่ โดยการลงทุนในระบบอินเทอร์เน็ตความเร็วสูงและการติดตั้งอุปกรณ์เทคโนโลยีที่ทันสมัยในโรงเรียน เป้าหมายคือให้โรงเรียน 100% ในประเทศมีการเข้าถึงอินเทอร์เน็ตความเร็วไม่ต่ำกว่า 100 Mbps ภายในปี 2028 โครงการนี้จะดำเนินการร่วมกับผู้ให้บริการโทรคมนาคมและมีแผนการจัดหาเงินทุนจากทั้งภาครัฐและเอกชน
กลยุทธ์ที่สองคือการยกระดับศักยภาพครูอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง โดยการจัดทำโปรแกรมการพัฒนาครูแบบครบวงจรที่ครอบคลุมทั้งทักษะการใช้เทคโนโลยี การออกแบบการเรียนการสอน และการประเมินผลแบบดิจิทัล เป้าหมายคือให้ครูทุกคนมีใบรับรองความสามารถด้านดิจิทัลการศึกษา (Digital Education Competency Certificate) โดยมีการประเมินและต่ออายุใบรับรองทุก 3 ปี โปรแกรมการพัฒนาจะจัดทำในรูปแบบผสมผสานทั้งการอบรมแบบเข้มข้น การเรียนรู้ออนไลน์ และการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ระหว่างครู
กลยุทธ์ที่สามคือการปรับปรุงหลักสูตรและวิธีการเรียนการสอนให้สอดคล้องกับความต้องการของยุคดิจิทัล โดยการบูรณาการเนื้อหาด้านเทคโนโลยีเข้าไปในทุกวิชา ไม่ใช่เพียงแค่วิชาคอมพิวเตอร์หรือเทคโนโลยีสารสนเทศเท่านั้น นักเรียนจะได้เรียนรู้การคิดเชิงคำนวณ (Computational Thinking) การเขียนโปรแกรมเบื้องต้น และการใช้เทคโนโลยีในการแก้ปัญหาจริงในชีวิตประจำวัน หลักสูตรใหม่จะเน้นการเรียนรู้แบบโครงงานที่นักเรียนสามารถประยุกต์ความรู้มาใช้ในการสร้างผลงานที่มีความหมายและเชื่อมโยงกับชุมชนท้องถิ่น
กลยุทธ์ที่สี่คือการสร้างเครือข่ายความร่วมมือที่แข็งแกร่งระหว่างภาคการศึกษา ภาคเอกชน และชุมชน โดยการจัดตั้ง “ศูนย์นวัตกรรมการเรียนรู้ดิจิทัล” ในแต่ละจังหวัดที่จะทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางในการพัฒนาและแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ การฝึกอบรม และการให้คำปรึกษาด้านเทคโนโลยีการศึกษา ศูนย์เหล่านี้จะมีการเชื่อมโยงกันระดับประเทศและมีการแลกเปลี่ยนข้อมูลและประสบการณ์อย่างสม่ำเสมอ
การพัฒนาทักษะและสมรรถนะสำหรับคนไทย 4.0
การพัฒนาทักษะสำหรับคนไทยในยุค 4.0 ต้องมีความครอบคลุมและหลากหลาย โดยแบ่งออกเป็น 4 กลุ่มหลัก คือ ทักษะพื้นฐานดิจิทัล ทักษะการคิดเชิงนวัตกรรม ทักษะการทำงานร่วมกันและการสื่อสาร และทักษะการปรับตัวและการเรียนรู้ตลอดชีวิต แต่ละทักษะจะมีการพัฒนาตามระดับการศึกษาและความเหมาะสมของผู้เรียนในแต่ละช่วงอายุ
ทักษะพื้นฐานดิจิทัลประกอบด้วยความสามารถในการใช้อุปกรณ์เทคโนโลยี การค้นหาและประเมินข้อมูลในโลกออนไลน์ การใช้แอปพลิเคชันและโปรแกรมต่างๆ และความเข้าใจเกี่ยวกับความปลอดภัยไซเบอร์ สำหรับนักเรียนระดับประถม เน้นการสร้างความคุ้นเคยและความมั่นใจในการใช้เทคโนโลยี ส่วนนักเรียนระดับมัธยมจะเรียนรู้การใช้เทคโนโลยีในการสร้างสรรค์ผลงานและการแก้ปัญหา ส่วนผู้เรียนระดับอุดมศึกษาจะพัฒนาความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านและการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีขั้นสูง
ทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยให้คนไทยสามารถแข่งขันได้ในเวทีโลก ทักษะนี้ประกอบด้วยความสามารถในการคิดเชิงวิพากษ์ การแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ การคิดเชิงระบบ และการออกแบบนวัตกรรม การพัฒนาทักษะเหล่านี้จะทำผ่านกิจกรรมการเรียนรู้แบบ Project-Based Learning และ Problem-Based Learning ที่ให้นักเรียนได้ทำงานกับปัญหาจริงจากชุมชนและสังคม
ทักษะการทำงานร่วมกันและการสื่อสารในยุคดิจิทัลมีความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะการทำงานในอนาคตจะเป็นการทำงานแบบทีมที่มีสมาชิกหลากหลายและกระจายอยู่ในหลายพื้นที่ ทักษะนี้รวมถึงการสื่อสารผ่านสื่อดิจิทัล การทำงานร่วมกันในสภาพแวดล้อมเสมือนจริง การเป็นผู้นำและผู้ตามที่ดี และการจัดการความขัดแย้งในสภาพแวดล้อมที่หลากหลาย นักเรียนจะได้พัฒนาทักษะเหล่านี้ผ่านโครงการร่วมกันระหว่างโรงเรียนและการแลกเปลี่ยนกับนักเรียนจากต่างประเทศ
ทักษะการปรับตัวและการเรียนรู้ตลอดชีวิตอาจเป็นทักษะที่สำคัญที่สุดในยุคที่เทคโนโลยีเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว คนไทยจำเป็นต้องมีความสามารถในการเรียนรู้เทคโนโลยีใหม่ๆ อย่างต่อเนื่อง การปรับเปลี่ยนกระบวนการทำงาน และการพัฒนาทักษะใหม่ตามความต้องการของตลาดแรงงาน ระบบการศึกษาจะต้องปรับเปลี่ยนจากการเรียนรู้เพื่อสำเร็จการศึกษามาเป็นการเรียนรู้เพื่อการพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง
การสร้างเครือข่ายความร่วมมือและการมีส่วนร่วม
การสร้างระบบนิเวศการเรียนรู้ที่สมบูรณ์จำเป็นต้องมีการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วน โดยเริ่มตั้งแต่ระดับครอบครัว ชุมชนท้องถิ่น สถาบันการศึกษา ภาคเอกชน และหน่วยงานภาครัฐ แต่ละภาคส่วนมีบทบาทและความรับผิดชอบที่แตกต่างกัน แต่ต้องทำงานร่วมกันอย่างสอดประสานเพื่อให้เกิดผลสำเร็จสูงสุด
ครอบครัวมีบทบาทสำคัญในการสร้างแรงจูงใจและสนับสนุนการเรียนรู้ของเด็ก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในยุคดิจิทัลที่เด็กจำเป็นต้องมีการใช้เทคโนโลยีอย่างเหมาะสมและปลอดภัย ผู้ปกครองจำเป็นต้องมีความรู้และทักษะดิจิทัลพอสมควรเพื่อให้สามารถแนะนำและดูแลบุตรหลานได้อย่างเหมาะสม โครงการ “ผู้ปกครองดิจิทัล” จึงได้รับการจัดตั้งขึ้นเพื่อให้ความรู้และทักษะที่จำเป็นแก่ผู้ปกครอง โดยมีการจัดอบรมในชุมชนและการเรียนรู้ออนไลน์
ชุมชนท้องถิ่นมีบทบาทในการสร้างสภาพแวดล้อมการเรียนรู้ที่เอื้อต่อการพัฒนา โดยการสนับสนุนให้มีศูนย์การเรียนรู้ชุมชน ห้องสมุดดิจิทัล และพื้นที่สำหรับกิจกรรมเทคโนโลยีต่างๆ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะมีบทบาทในการจัดสรรงบประมาณและการสนับสนุนโครงสร้างพื้นฐาน รวมถึงการเชื่อมโยงความต้องการของชุมชนกับหลักสูตรการเรียนการสอนในโรงเรียน
ตัวอย่างไฟล์เอกสาร รายงานการติดตามผลและจัดทำแผนขับเคลื่อนการนำรูปแบบการจัดระบบนิเวศการเรียนรู้ที่เอื้อต่อการพัฒนาศักยภาพของคนไทย 4.0 สู่การปฏิบัติ


